google-site-verification=PZtIDXbZDo1iILp0n2HiGuaFtWeVckLXYeB2Cr5yCT4

Pieczęć miejska 1918

 

Rynek bialski okres międzywojenny

 

logo550NAPIS

 

Gilly, Cron, 1802

 

Ratusz okres międzywojenny

 

logo550NAPIS

 

Biała 1948

 

Panorama Białej okres międzywojenny

 

logo550NAPIS

 

BIALSKIE STOWARZYSZENIE HISTORYCZNE W BIAŁEJ RAWSKIEJ

Historia Białej Rawskiej

Herb miejski Białej Rawskiej

Herb miejski jest to urzędowy znak graficzny będący symbolem danego miasta, jego tożsamości i samorządu, umieszczany w szczególności na fladze miasta, chorągwi i pieczęciach  miejskich. Herb był nadawany miastu zazwyczaj już przy okazji jego lokacji. W dawnym społeczeństwie umiejętność czytania i pisania była rzadkością, zwłaszcza u pospólstwa, toteż znaki graficzne jakimi były herby, pomagały w identyfikacji miast zwłaszcza niższym warstwom społecznym.

Od czasów najdawniejszych Biała była małym i mało zaludnionym miasteczkiem o słabo rozwiniętej samorządności, toteż władze miejskie (burmistrz, pisarz miejski) nie wydawały zbyt wielu dokumentów, które były opatrywane pieczęcią z herbem miejskim. Dodać należy także, że pożary i przemarsze wojsk często powodowały zniszczenie dokumentów miejskich, do tego stopnia, że w latach 40-tych XIX w. władze miejskie nie były w stanie ustalić jaki jest herb Białej. Toteż aby uporządkować też sytuację zaprojektowano nowy herb miejski.  Marian Gumowski w artykule "Herby miast województwa warszawskiego" zamieszczonym w Roczniku Heraldycznym z września (nr 9) 1936 roku tak opisuje herb Białej Rawskiej: 

Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska
Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska
Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska

Herb Belina właścicieli Białej - Leszczyńskich

Herb Abdank (Habdank) biskupa Jakuba Buczackiego za sprawą którego w 1521 roku Biała otrzymała od króla Zygmunta Starego przywilej lokacyjny.

Na mocy ukazu carskiego z 1 czerwca 1869 roku Biała utraciła prawa miejskie i herb przestał być używany. Po odzyskaniu praw miejskich przez Białą Rawską oraz w okresie międzywojennym również nie był on eksponowany na pieczęciach urzędowych. Dopiero w latach 60-tych XX w. władze miasta i gminy zaczęły używać herbu miejskiego według pierwotnego wzoru. W 1994 roku herb został nieco zmodyfikowany, zachowując jednak dotychczasowe barwy.

Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska
Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska

Wersja herbu z 1963 roku

Wersja herbu z 1994 roku

Poważna zmiana nastąpiła w 1996 roku. Z niewiadomego powodu rozpisano konkurs na nowy projekt herbu miejskiego, chociaż dotychczasowy był poprawny heraldycznie, estetyczny i bezpośrednio nawiązujący do wzoru zaprojektowanego w 1847 roku dla Heroldii Królestwa Polskiego. Po rozstrzygnięciu konkursu wybraną postać herbu umieszczono na fladze miejskiej (płat tkaniny o barwie białej w kształcie prostokąta o wymiarach 1,45m x 2,2m z umieszczonym obustronnie herbem miasta Biała Rawska - podkowa i litera W na czerwonym tle w kolorze złotym).

Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska

W nowej wersji modyfikacji poddano kształt tarczy herbowej, wygląd i kształt znaków stanowiących herb. Trudno dociec dlaczego wybrano akurat taką  postać herbu. W porównaniu do dotychczasowej wersji pod względem estetyki i kunsztu wykonania stanowi duży krok wstecz. Odnajdujemy tu coś na kształt podkowy, a pod nią literę W. Nie wiadomo natomiast dlaczego zamiast koloru srebrnego (białego) znaki te mają kolor złoty (żółty). Nie wiadomo także czym są te białe kółka na podkowie. Jeśli są to otwory to powinny mieć kolor tła. Jeśli zaś są to hacele (śruby o łbie zazwyczaj w formie stożka, graniastosłupa lub ostrosłupa, zwykle stalowe, wkręcane w zakończenia ramion podków, aby zapobiec ślizganiu się konia na miękkiej ziemi czy lodzie), to nie wiadomo dlaczego są innego koloru niż cała podkowa. Mimo tych usterek w estetyce i symbolice taka postać herbu jest cały czas używana.

Wyjątek stanowi tu sztandar Gminy Biała Rawska. Ja czytamy na stronie bialarawska.pl : 

"Biała Rawska miała już sztandar z napisem Rada Narodowa, który ufundowany został w roku 1976 roku. Po zmianach społeczno-politycznych w 1989 roku sztandar jeszcze z orłem bez korony przekazano do Muzeum Ziemi Rawskiej w Rawie Mazowieckiej. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców, w lutym 2005 r. na wniosek Burmistrza Białej Rawskiej radni Rady Miejskiej podjęli uchwałę inicjującą powstanie sztandaru dla Gminy Biała Rawska. Zawiązany został Społeczny Komitet Fundacji Sztandaru składający się z 27 osób, reprezentantów bialskiej społeczności. Mają w nim swoich przedstawicieli m.in. Urząd Miasta, kościół, związki kombatanckie, OSP, sołtysi, policja, oświata, przedsiębiorcy, rolnicy, sadownicy i kupcy. Wiosną 2005 roku rozpoczęły się prace projektowe w porozumieniu z Instytutem Genealogii. Wśród czterech projektów przedstawionych przez heraldyka, jeden został wybrany do realizacji, a następnie wykonany w technice haftu wypukłego w pracowni hafciarskiej. Wraz z płatem sztandaru nabyte zostały 3 szarfy, drzewiec z grotem i okuciami oraz pamiątkowe gwoździe z grawerunkiem. Tło awersu jest białe, po środku w ozdobnym kartuszu znajduje się herb Białej Rawskiej otoczony wieńcem kłosów - symbolizujących rolniczy charakter gminy - dopełniony u dołu napisem Biała Rawska. Całość oddaje nierozerwalną łączność miasta i wsi oraz miejsko- wiejski charakter naszej gminy. Kłosów wokół herbu jest 15, ponieważ w piętnastym wieku Biała Rawska otrzymała prawa miejskie, a także w nawiązaniu do 15 gwiazd -krajów starej Unii Europejskiej, 15 kłosów oznacza, że Biała Rawska jak i cała Polska od wieków geopolitycznie była i jest w Europie."

 

Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska

Herb Białej Rawskiej na sztandarze jest bez zarzutu pod względem estetyki i staranności wykonania, jest jednak inny, biorąc pod uwagę kształt i wygląd symboli, niż ten powszechnie używany przez władze Gminy i jej jednostki organizacyjne. Jedynym mankamentem są złote elementy herbu, które nie mają uzasadnienia historycznego.

Tyle o współczesnym herbie Białej Rawskiej.

Jak powyżej wspomniano wskutek różnych klęsk dziejowych jakie spotykały Białą Rawską, nie zachowały się żadne dawne dokumenty miejskie sprzed XIX w., toteż nawet władze miejskie już w połowie XIX w. twierdziły, że nie znają herbu Białej. 

W wyniku analizy istniejących archiwaliów udało się znaleźć kilka odcisków dawnej pieczęci miejskiej Białej. Znajdują się one na zaświadczeniach potrzebnych do zawarcia małżeństwa wydawanych od 1810 do 1815 roku. 

Pieczęć zawiera wyobrażenie wieży jednopiętrowej z jednym oknem, u podstawy której znajdują się struktury o kształcie kolistym podobne do kałuż. Naokoło znajduje się niemiecki napis "Stadtsiegel zu Biala" (pieczęć miejska Białej). W odcisku pieczęci można się dopatrywać w tle innych elementów, jednak dysponując tylko kilkoma odciskami możemy jedynie podejrzewać, że są to jedynie ślady zużycia lub uszkodzenia stempla.

Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska
Herb miejski Białej Rawskiej, Belina Abdank, Leszczyńscy, Biała Rawska

Analizując dostępne materiały można powiedzieć, że pieczęć ta powstała w latach 1795-1807, gdy Biała wchodziła w skład Prus Południowych. Datę tę można zawęzić do lat 1799-1807, kiedy to językiem urzędowym stał się niemiecki. 

Symbol wieży strażniczej jednopiętrowej jest najprawdopodobniej pierwotnym herbem Białej. Koliste struktury u podstawy wieży mogą symbolizować mokradła znajdujące się wokół Białej. Najprawdopodobniej pieczęć ta nawiązuje do jej wzoru przedrozbiorowego, bowiem władze pruskie jeśli zmieniały pieczęcie miejskie w Prusach Południowych, to na miejsce herbu kazały umieszczać czarnego orła - godło Prus. 

Wieża strażnicza jest częstym symbolem używanym w herbach miast. Znajdziemy ją w herbach między innymi Mszczonowa, Nowego Miasta nad Pilicą, Wielunia, Radoszyc.

 

Opracował Paweł Kobyłczak BSH

Media Społecznościowe

Strona zrobiona w kreatorze stron internetowych WebWave

W kilku słowach o tym co robimy

Bialskie Stowarzyszenie Historyczne skupia pasjonatów historii Białej Rawskiej i okolic. Chcesz do nas dołączyć zajrzyj do zakładki

 

Bialskie Stowarzyszenie Historyczne

ul. Mickiewicza 44/16

96-230 Biała Rawska

KRS: 0000352642

NIP: 835--159-16-28

e- mail bshbr@wp.pl

Przydatne informacje

O nas